Onlangs heb ik de opleiding ‘Safe and Sound Protocol’ afgerond. Deze gedegen opleiding wordt gegeven door Milka van Est van SAFE.
Het Safe and Sound Protocol is volgens mij een veelbelovende audio-therapie waar veel mensen baat bij kunnen hebben.
Als onderdeel van de opleiding heb ik deze therapie zelf ook ondergaan, en ik ben onder de indruk van wat de therapie mij en mijn medecursisten heeft opgeleverd.
Wat is het ‘Safe and Sound Protocol’?
Wanneer iemand langdurig stress of trauma heeft ervaren, dan kan ons autonoom zenuwstelsel ontregeld raken.
Het autonoom zenuwstelsel is een deel van je zenuwstelsel dat automatisch allerlei belangrijke lichaamsfuncties regelt. Denk aan je hartslag, ademhaling, spijsvertering en bloeddruk.
Het autonoom zenuwstelsel heeft ook een soort interne scanner die voortdurend beoordeelt: ‘Is het hier veilig of niet?’ en die scanner kan door trauma of stress te sterk of te zwak afgesteld raken.
Een gezond en flexibel autonoom zenuwstelsel zal zich steeds aanpassen aan wat er nodig is. Bij tekenen van onveiligheid meer alertheid en bij veiligheid zul je juist meer ontspanning en verbinding ervaren.
Wanneer het autonoom zenuwstelsel ontregeld is, is het niet meer zo goed in het herkennen van veiligheid.
Een ontregeld autonoom zenuwstelsel kan verschillende klachten geven. Dit kan zich uiten in te veel of juist te weinig activatie, of problemen in het contact met anderen.
Bij te veel activatie
Je lichaam staat als het ware “aan”. Je kunt last hebben van hartkloppingen, snelle ademhaling, pijn, maag- en darmklachten, spierspanning en hoofdpijn.
Ook kun je je angstig, onrustig of prikkelbaar voelen, veel piekeren, slecht slapen en snel overprikkeld raken.
Bij te weinig activatie
Je lichaam komt juist moeilijk op gang. Je kunt je moe en futloos voelen, last hebben van spierzwakte of verstopping en weinig energie ervaren.
Emotioneel kun je je somber, vlak of afwezig voelen en moeite hebben om tot actie te komen.
In contact met anderen
Bij een ontregeld autonoom zenuwstelsel kan het lastiger zijn om je verbonden te voelen. Je kunt minder plezier ervaren, je eenzaam, onzeker of onbegrepen voelen en moeite hebben om anderen goed aan te voelen.
Het Safe en Sound Protocol
Het Safe and Sound Protocol (SSP) is een luistertherapie dat is ontwikkeld door Stephen Porges, om het autonoom zenuwstelsel opnieuw ‘af te stellen’, zodat de reactie van het autonoom zenuwstelsel weer past bij de situatie. Dus weer meer veiligheid en verbinding, en minder gevaar (stress, angst) wordt ervaren.
Stephen Porges is ook de grondlegger van de Polyvagaaltheorie, waar het SSP op is gebaseerd.
Als het autonoom zenuwstelsel weer gereguleerd is zie je bij cliënten vaak:
- Minder hyperalertheid,
- Minder angst en paniek,
- Minder stressklachten,
- Beter om kunnen gaan met emoties,
- Meer sociale openheid, betere interpretatie van sociale signalen,
- Makkelijker contact maken,
- Verbeterde slaapkwaliteit,
- Toename energie en concentratie.
Hoe werkt SSP?
Bij SSP luister je, onder begeleiding van een behandelaar, via een koptelefoon naar gefilterde muziek.
In deze muziek worden frequenties die samenhangen met veiligheid versterkt, terwijl lage en hoge frequenties die met dreiging worden geassocieerd, worden afgezwakt. Daardoor zijn er minder toonhoogtes hoorbaar en klinkt de muziek anders dan je gewend bent.
In totaal luister je 5 uur naar deze gefilterde muziek. Je kunt kiezen uit verschillende soorten gefilterde muziek, zoals pop of klassiek.
Tijdens het luisteren kun je je onrustig of gespannen gaan voelen, maar juist ook heel ontspannen. Wat er precies gebeurt, verschilt per persoon.
Een belangrijk element is dat je deze therapie samen met een behandelaar doet. Deze kan je ondersteunen en begeleiden als jij door de muziek wat ontregelt bent geraakt. Je leert daardoor ook om (weer) beter de signalen van veiligheid op te merken.
Als de 5 uren gefilterde muziek is afgeluisterd, is het ontregelde autonoom zenuwstelsel vaak weer beter gereguleerd en hebben veel cliënten minder last van hun klachten.
Alhoewel de wetenschappelijke basis van SSP op dit moment nog vrij dun is, zijn er wel veel succesverhalen van zowel therapeuten als cliënten.
