Psychische klachten door echtscheiding ouders in de kindertijd.

Het komt nogal eens voor dat volwassen cliënten vele jaren na de echtscheiding van hun ouders hulp zoeken, omdat ze als kind nare ervaringen rondom de echtscheiding hebben meegemaakt.

Veel kinderen krijgen te maken met een scheiding van hun ouders. Volgens het CBS eindigt ongeveer 1 op de 3 huwelijken uiteindelijk in een echtscheiding.

Een echtscheiding heeft vrijwel altijd grote gevolgen voor het leven van de gezinsleden en kan jaren later nog steeds psychische problemen veroorzaken.

Dat merk ik ook in mijn praktijk.

Voorbeelden uit mijn praktijk van cliënten met nare ervaringen door een echtscheiding in hun kindertijd zijn:

• Het door de echtscheiding plotseling wegvallen van een vertrouwde veilige gezinssituatie, wat als traumatisch is ervaren.
• Ouders die negatief over elkaar praten in het bijzijn van hun kinderen, wat als heel onveilig ervaren is.
• Ouders die proberen hun kind te overtuigen dat de andere ouder niet oké is, wat eveneens als heel onveilig is ervaren.
• Ouders die na de scheiding de focus vooral gericht hebben op nieuwe partners, waardoor kinderen zich afgewezen en eenzaam hebben gevoeld.
• Alleenstaande ouders die hun kinderen zijn gaan behandelen als een soort vervangende partner. Hierdoor kregen kinderen te maken met onderwerpen waar ze helemaal nog niet aan toe waren en ze gingen zich verantwoordelijk voelen voor het geluk van hun ouder.

In al deze situaties spelen onveiligheid, onvoldoende gezien worden en onvoldoende kind kunnen zijn een hele grote rol bij het ontstaan van psychische problemen.

Of kinderen door een echtscheiding psychische problemen ontwikkelen heeft dus vooral te maken met hoe ouders tijdens en na de scheiding met hun kinderen omgaan.

Als ouders in staat blijven om te zorgen voor een warme, liefdevolle en veilige omgeving voor hun kinderen, dan is de kans veel kleiner dat de scheiding zal leiden tot psychische problemen dan wanneer dat niet het geval is. Dan zou een scheiding zelfs positieve effecten kunnen hebben op de ontwikkeling van hun kind, zoals het beter leren dealen met lastige situaties.

Klachten of thema’s die bij volwassenen vaker voorkomen na een echtscheiding in de kindertijd zijn:

• Angstklachten: met name verlatingsangst of een voortdurende onrust over verlies of afwijzing.
• Depressieve klachten: gevoelens van somberheid, leegte of verminderde eigenwaarde, vooral als het kind zich destijds verantwoordelijk voelde voor het welzijn van de ouders.
• Chronische stress of spanning: hyperalertheid voor conflict of spanning in relaties.
• Hechtingsproblemen: moeite met vertrouwen of zich emotioneel veilig voelen bij anderen.

Gelukkig is veel mogelijk om deze klachten te behandelen.

In eerst instantie ga ik meestal samen met de cliënt aan de slag met het ‘hier-en-nu’. We leggen als het ware een soort vergrootglas op wat er precies aan de hand is. Waar heeft cliënt precies last van en wat zorgt ervoor dat het probleem in stand wordt gehouden?

Het samen door een soort ‘vergrootglas’ kijken naar de situatie zorgt vaak al dat er ‘iets’ in beweging komt en verandert in de gewenste richting.

Soms is ook traumabehandeling, bijvoorbeeld met EMDR nodig.

Het zal meestal ook nodig zijn om naar ‘toen’ te gaan. Naar de periode rondom en na de echtscheiding. Dit is van belang om te snappen hoe het kind die periode heeft ervaren en welke conclusies het kind over zichzelf en over het leven heeft getrokken.

Vaak ontstaan in zo’n heftige periode overtuigingen die later in het leven behoorlijk in de weg kunnen zitten en bijdragen aan het ontstaan en in stand houden van psychische problemen.

De therapie is dan ook enerzijds gericht op het herformuleren van disfunctionele conclusies, maar anderzijds ook op het verwerken en helen van wat het kind ‘toen’ gemist heeft. Daarbij is het van groot belang dat het kind van toen, alsnog gezien, gehoord en erkent wordt.

Als je behoefte hebt aan meer informatie over dit onderwerp, neem gerust contact met mij op.